Byung-Chul Han'ın modern yüzyıl okuması: Yorgunluk Toplumu

Yayınlanma Tarihi: 21.08.2026 14:20

21. yüzyılla beraber zaman artık geçmemesi için değil geçmesi için uğraşılan bir argüman haline geldi. İnsanlık artık daha önce hiç olmadığı kadar umutsuz ve yorgun. Günümüzün en önemli eleştirmenlerinden olan Byung-Chul Han, Yorgunluk Toplumu kitabı ile büyük bir eleştiri okuması yapıyor.

1/13

📚

Her çağın nevi şahsına münhasır hastalıkları vardır. (…) Hastalık veçhesinden bakılacak olursa, başlamakta olan 21. yüzyıl ne bakteriyel ne de viral; bilakis sinirsel (neural) olarak belirlenmiştir. Depresyon, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), sınırdaki kişilik bozukluğu (SKB) veya tükenmişlik sendromu (TS) gibi sinirsel hastalıklar başlamakta olan 21. yüzyılın patolojik manzarasını tayin etmektedir. Bunlar kesinlikle bulaşıcı değildir. Bilakis, bağışıklık açısından yabancı olanın olumsuzlanmasından ziyade ifrat derecesindeki olumlanmasından ileri gelen tıkanmalardır.

Byung-Chul Han

2/13

📚

Dünyanın pozitifleştirilmesi şiddetin yeni formlarını doğurur. Bu şiddet formları, immünolojik başkadan gelmekten ziyade sistemin kendisine içkindir. İçkinlikleri sebebiyle, bağışıklık savunmasına tepki vermezler. Halet-i ruhiyeyi krizlere sürükleyen şu sinirsel şiddet, bir içkinlik terörüdür.

Byung-Chul Han

3/13

📚

Yirmi birinci yüzyıl toplumu artık bir disiplin toplumu değil, performans toplumudur. Sakinleri de 'itaatkâr özne' değil, performans öznesidir.

Byung-Chul Han

4/13

📚

Sınırlamaları kaldırılmış –ebilmek, performans toplumunun kipidir. Tasdik etmenin topluluk ismi olan "Yes, we can" ("Evet, yapabiliriz") performans toplumunun pozitif karakterini dile getirir. Yasak, emir veya kaidenin yerini proje, girişim ve motivasyon alır.(…) Disiplin toplumunun negatifliği deliler ve caniler doğurmuştur. Performans toplumuysa depresif ve mağluplar yaratır.

Byung-Chul Han

5/13

📚

Her şeyden önce depresyon, bir yapabilme ve edebilme yorgunluğudur. Depresif bireyin hiçbir şey mümkün değil çığlığı ancak her şeyin mümkün olduğuna inanılan bir toplumda mümkündür.

Byung-Chul Han